TARİHÇE

1868'den Bugüne
Trabzon Belediyesi

Trabzon'da belediyeciliğin kuruluşundan günümüze uzanan yolculuğu ve şehrimizin yönetim tarihini keşfedin.

Tarihsel Yolculuğu Keşfet
Tarihî Trabzon şehir görünümü Trabzon Tarihî
1868

Kuruluş

Trabzon'da belediye teşkilatının kuruluşuna dair ilk güçlü işaretler.

1930

Belediye Kanunu

1580 sayılı Belediye Kanunu ile modern belediyeciliğin temeli atıldı.

1930–2014

İl Belediyesi

Trabzon Belediyesi, kent merkezinde il belediyesi olarak hizmet verdi.

2014

Büyükşehir

Sorumluluk alanı bütün il sınırlarını kapsayacak şekilde genişledi.

Trabzon'da Belediyeciliğin Tarihi

Kuruluşundan 1850'li yıllara kadar Osmanlı Devleti'nde bir belediye örgütlenmesi yoktu; belediye hizmetleri vakıflar eliyle yürütülmekteydi.

Devletin Batılı tarzda örgütlenmeye yönelmesinin ardından, 13 Haziran 1854 tarihinde yayımlanan nizamname ile İstanbul'da esnafın düzenini sağlamak ve şehir olmanın gerektirdiği intizamı oluşturmak gibi bazı belediye hizmetlerini yürütmek üzere İstanbul Şehremaneti kuruldu.

1857 yılında İstanbul 14 belediye dairesine bölünerek, Altıncı Daire-i Belediye adıyla Beyoğlu ve Galata semtlerinde ilk belediye uygulamaları başlatıldı. 1864 tarihinde yayımlanan Vilayet Nizamnamesi ile kentin bayındırlığı, altyapı inşası, temizlik, aydınlatma, narh, çarşı ve pazar işleri ile itfaiye gibi konularda yetkili belediye meclislerinin kurulmasına karar verildi.

1868 yılında yayımlanan bir talimat ile taşrada da belediye teşkilatı kurulması öngörüldü. 1870 tarihli Yönetim-i Umumiye-i Vilayet Nizamnamesi'ne göre vilayet, sancak ve kaza merkezlerinde birer belediye teşkilatı kurulması gerekiyordu. 1876 Anayasası'na göre hazırlanan Vilayet Belediye Kanunu da her şehir ve kasabada bir belediye teşkilatı bulunmasını öngördü.

Trabzon'da belediyenin tam olarak ne zaman kurulduğuna ilişkin bir karar veya belge bulunmamaktadır. Ancak 1869 yılında çıkarılan Trabzon İl Yıllığı'nda (Salname-i Vilayet-i Trabzon) belediye yönetimine de yer verildiği görülmektedir.

Osmanlı yönetimi tarafından 1868 yılında bir talimat ile taşrada da belediye teşkilatı kurulmasının kararlaştırılması ve Trabzon'un aynı yıl vilayet olması, Trabzon Belediyesinin 1868 yılında kurulduğuna dair güçlü işaretlerdir.

Cumhuriyet kurulduktan sonra, dönemine göre oldukça ileri hükümler içeren 1930 tarihli ve 1580 sayılı Belediye Kanunu çıkarılmış ve 74 yıl uygulamada kalarak Türkiye'de modern anlamda mahallî idarelerin gelişmesine temel oluşturmuştur.

5393 sayılı yeni Belediye Kanunu, mahallî idareler alanında gelişmiş ülke örnekleri de dikkate alınarak, demokratik ve özerk yerel yönetim ilkeleri benimsenerek hazırlanmış ve uygulamaya konulmuştur.

2014 yılına kadar il belediyesi statüsünde hizmetlerini Trabzon merkezinde yürüten Trabzon Belediyesi, 30 Mart 2014 tarihinden itibaren Büyükşehir Belediyesi statüsü kazanarak sorumluluk alanını tüm il sınırlarını kapsayacak şekilde genişletmiştir.

Belediye Başkanları

Arazi Memuru Feyzi Efendi
Hafız Ahmet Efendi
Hacı Halil Efendi
Ali Rıza Efendi
Hacı Derviş Ağa
Ali Rıza Efendi
Ali Galip Efendi
Ali Rıza Efendi

Burada yer verilen belediye başkanları salnamelerden alınmış olup, salname çıkarılmayan yıllardaki belediye başkanlarının yalnızca bir bölümünün ismi tespit edilebilmiştir.